Мудрамер
Шрифт:
Мурашка (просіць). Я вас вельмі прашу! Пра чытайце!..
Вяршыла. Навошта?
Мурашка. Я абышоў ужо многа інстанцый. I ўсюды патрабавалі даведку аб стане майго здароўя. Хто ў канцы размовы, а хто — у сярэдзіне… Я вас вельмі прашу! Прачытайце!
Вяршыла. Ды не буду я чытаць! Я ж і так бачу, што вы здаровы! Як той Мурамец!
Мурашка(раптам падае на калені перад сталом міністра). Малю вас, таварыш міністр!
Вяршыла (спалохана ўскочыўшы). Што вы! Што вы, таварыш Мураўёў! Зараз жа ўстаньце! Устаньце і сядзьце!
Мурашка. Не ўстану, пакуль вы не прачытаеце!
Вяршыла. Як вам не сорамна, таварыш Му раўёў! Устаньце! Сядзьце!
Мурашка. Не ўстану, пакуль не прачытаеце!
Вяршыла. О, Божа мой! Давайце вашу паперку! (Амаль выхоплівае паперку з рук Мурашкі.) Я пра чытаю вашу даведку пасля таго, як вы сядзеце!
Мурашка (сядаючы). Дзякую! Шчыра дзякую!
Вяршыла (садзіцца з вялікім аблягчэннем). Фу!.. Ну і напалохалі вы мяне, таварыш Мураўёў! Здаровы, дарослы чалавек… I раптам такое… Фу! Першы раз у маёй практыцы.
Мурашка. Даруйце… Больш не буду.
Вяршыла (разгортвае даведку і чытае). «…Выдадзена грамадзяніну Мурашку Мікалаю Ягоравічу… Пяцьдзесят два гады… Жанаты… У тым, што грамадзянін Мурашка Мікалай Ягоравіч абсалютна здаровы… На ўліку ў псіханеўралагічным дыспансеры не стаіць… (Спатыкнуўшыся на апошніх словах, з некаторым падазрэннем, уважліва паглядзеў на Мурашку.) У лячэнні патрэбы не мае…» Подпіс… Пячатка… (Хутчэй машынальна, чым свядома, паглядзеў даведку на святло.) Ну, я ж казаў, што вы — Ілья Мурамец! (Налівае з графіна шклянку вады і залпам выпівае.) Чаму вы, Міка лай Ягоравіч, прыйшлі іменна да нас? А не ў інстытут? Не на завод?
Мурашка. Я абышоў усіх… Без вашай рэзалюцыі ніхто не бярэцца ўкараняць.
Вяршыла. Што ж вы такое вынайшлі? Што–небудзь нумарное? Сакрэтнае? Га?
Мурашка. Справа ў тым, Віктар Паўлавіч, што я… прыдумаў дурамер…
Паўза.
Вяршыла. Дура… Што–што?
Мурашка. Дурамер. Апарат такі…
Вяршыла. Апарат? Навошта?
Мурашка. Для вымярэння чалавечай дур ноты…
Вяршыла. Так–так… цікава–цікава… (Рап там зарагатаў і адразу ж абарваў смех.) Вы што? Сур’ёзна?
Мурашка. Вельмі… Я патраціў на яго ўсё жыццё… Інстытут пакінуў…
Вяршыла. Не–не, пачакайце!.. Вы сапраўды сур’ёзна? Дзе ж гэты ваш…
Мурашка. Дурамер? Вось тут. (Паказвае на чамадан.)
Вяршыла. Такі маленькі?
Мурашка. Ага… На мікрасхемах і паўправад ніках.
Вяршыла. I вы заўсёды носіце яго з сабой?
Мурашка. Бачыце, Віктар Паўлавіч… Хтосьці ўжо тры разы пранікаў у маю кватэру і разбіваў апарат ушчэнт. Я аднаўляў яго па чарцяжах. Я зрабіў пяць экземпляраў усёй дакументацыі і хаваю яе ў розных месцах. Адзін — у камеры хавання на вакзале. Тройчы рабілі замах на маё жыццё. Двойчы хацелі ўтапіць, калі я купаўся ў возеры…
Вяршыла (крыху спалохана). Як? Якім чынам?.
Мурашка. Проста. Хапалі за ногі і цягнулі на дно. Адзін раз адбіўся. Другі раз ледзь адкачалі… А яшчэ раз на мяне хацела наехаць чорная «Волга» без нумарных знакаў.
Вялікая паўза.
Вяршыла (зусім разгублена). Так–так–так… Мікалай Ягоравіч… Зрабіце ласку… Пакажыце–ка вашу даведачку…
Мурашка (з гатоўнасцю). Калі ласка!.. (Працягвае даведку.)
Вяршыла (спахапіўшыся). Не–не! Не трэба! Гэта я проста машынальна… Падумаў пра нешта сваё, а з языка сарвалася зусім іншае… На нашай рабоце, Мікалай Ягоравіч, звар’яцець можна! (Уба чыўшы, што Мурашка ўсё яшчэ трымае даведку ў руцэ.) Не–не! Не трэба!.. Лічыце, што я не надта ўдала пажартаваў. Прабачце…
Мурашка. Калі ласка, Віктар Паўлавіч, калі ласка… Я прывык. Не вы першы так жартуеце…
Вяршыла (страшэнна разгублены і не ведае, шторабіць). Так–так–так… (Да першай тэлефаністкі.) Хто так настойліва дабіваецца?
Першая тэлефаністка. Тэлебачанне.
Вяршыла. Што ім трэба?
Першая тэлефаністка. У нашым горадзе нарадзілася чацвярня! Чатыры хлопчыкі! Упер шыню за ўсю гісторыю!
Вяршыла. Цудоўна! Шкада, што не я бацька!
Першая тэлефаністка. Яны пытаюць, як падаваць? Як факт у панараме навін? Або прысвяціць ім спецыяльны выпуск?
Вяршыла. Няхай зробяць і тое, і другое. Спецвыпуск ды яшчэ з анонсам паглядзяць усе!.. (Да Мурашкі.) Значыць, вы прыдумалі…
Мурашка. Дурамер, Віктар Паўлавіч.
Вяршыла. Так–так–так… I што ж вы хочаце з ім рабіць?
Мурашка. Арганізаваць серыйную вытворчасць.
Вяршыла. Серыйную?.. Навошта?
Мурашка. Каб усіх пагалоўна праверыць і дакладна ведаць…
Вяршыла. Што ведаць?
Мурашка. Хто ёсць хто…
Вяршыла (з тайнай надзеяй тэлефаністкам). Дзяржаўных званкоў няма?